Dolma kalem kâğıda takılıyor ya da cızırdıyorsa nedeni çoğu zaman ucun kendisi değil, ucun kâğıda nasıl değdiğidir. Kalem elde biraz dönmüşse, fazla bastırılıyorsa ya da kâğıt lifliyse en sağlam uç bile takılır. Bu yüzden sırayla tutuşa, baskıya ve kâğıda bakın; uç dillerinin hizasını en sona bırakın. Ucu zımparalamak, iğneyle açmak ya da elle bükmek ise bu sıranın hiçbir yerinde yok.
Takılma ile yazmama farklı belirtilerdir. Kalem hiç yazmıyor, kesik kesik yazıyor ya da ilk harfi atlıyorsa dolma kalem yazmıyor rehberimizden başlayın. Bu yazı, kalem yazdığı hâlde kâğıtta pürüzlü, tırmalayan bir his bırakan durumlar için.
Uç kâğıda nasıl değer?
Dolma kalem ucu ortasındaki ince bir yarıkla iki dile ayrılır. Mürekkep bu yarıktan kâğıda iner. Dillerin ucundaki küçük, cilalı yuvarlak bölüm kâğıda değen tek yerdir. Uç düzgün tutulduğunda bu yuvarlağın iki yarısı kâğıda eşit değer ve kalem kayar. İki yarıdan biri kâğıttan kalkarsa ya da yuvarlağın kenarı kâğıda sürtünürse aynı uç birden pürüzlü hissettirir.
1. Kalem elde dönüyor mu?
Takılmanın en sık nedeni budur. Kurşun kalemden ya da tükenmezden gelen birçok kişi yazarken kalemi farkında olmadan döndürür; bu kalemlerde sorun çıkmaz, çünkü uçları her yönden yazar. Dolma kalemde ise uç tek yöne bakar. Kalem döndüğünde dillerden biri kâğıttan kalkar, öteki kenarından sürtünür.
Kontrolü kolay: bir satır yazarken ucun üst yüzüne bakın. Ortadaki yarık yukarıya, size doğru bakıyor olmalı. Satır boyunca yarığın yana kaydığını görüyorsanız kalemi her harfte biraz döndürüyorsunuz demektir. Kalemi kâğıda yaklaşık 40 ile 55 derece arasında, çok dik ya da çok yatık tutmadan deneyin. Tutma bölümü düz yüzeyli ya da hafif oluklu olan kalemler, parmakları her seferinde aynı yere getirdiği için bu alışkanlığı kırmayı kolaylaştırır.
2. Bastırıyor musunuz?
Dolma kalem neredeyse hiç baskı istemez; mürekkep uca kendiliğinden akar. Pilot, fazla baskının uç yarığını açabileceğini belirtiyor. Bastırdıkça diller ayrılır, kâğıda gömülür ve takılma artar. Tükenmezden gelen el bunu ilk haftalarda zorlanarak öğrenir.
Basit bir deneme: kalemi yalnız kendi ağırlığıyla kâğıda değdirip yavaşça bir çizgi çekin. Çizgi çıkıyor ve takılma azalıyorsa sorun büyük olasılıkla baskıdır.
3. Kâğıt mı takıyor?
Lifli, geri dönüştürülmüş ya da yüzeyi kaba kâğıtlar ucu yakalar; uç bu liflerin arasında takılır, bazen de lifleri koparıp yarığa doldurur. Fotokopi kâğıdı, okul defteri ya da kaba bir bloknot pürüzlü hissettirebilir. Aynı kalem düzgün yüzeyli bir kâğıtta kayıyorsa sorun kalemde değildir.
Kâğıdı elemek için aynı kalemle iki farklı kâğıda birkaç satır yazın. Karşılaştırma yüzeyi olarak Kalemsy Mürekkep Deneme Kâğıdı A5 Apica'nın dolma kalem uyumlu kâğıdına basılı; künye alanına kalemi, ucu ve mürekkebi not edebilirsiniz. Günlük yazı için düzgün yüzeyli bir defter isterseniz Apica CD-11 A5 çizgili defter iyi bir başlangıç. Kâğıt ile kalem uyumunu daha geniş anlattığımız yazı: hangi kâğıt hangi kaleme uygun?
Kalemsy Mürekkep Deneme Kâğıdı - A5 | Dolma Kalem Uyumlu Japon KâğıdıStokta · 12,25 TL
İncele
Apica CD-11 A5 Defter Beyaz ÇizgiliStokta · 175 TL
İncele
4. Uç çok mu ince?
İnce uç kâğıdı daha çok hisseder. Bu bir kusur değil, ince çizginin bedelidir: kâğıda değen yüzey küçüldükçe her pürüz daha çok duyulur. Japon uçlar genelde Avrupa uçlarından bir kademe ince çizdiği için Japon M bile bazı kâğıtlarda belirgin bir geri bildirim verir. Pilot Explorer Mat Siyah Medium gibi çelik bir Japon M'de hafif bir kâğıt sesi normaldir; takılma, kalemin her harfte durması ya da kâğıdı tırmalamasıdır.
Pilot Explorer Dolma Kalem Mat Siyah MediumStokta · 1.563,10 TL
İncele
Daha yumuşak bir his arıyorsanız kalın uç bir seçenek. Uç harflerinin markadan markaya nasıl değiştiğini Japon M uç yazımızda anlattık.
5. Mürekkep yeterince akıyor mu?
Az mürekkep alan uç kâğıtta daha kuru, daha sürtünmeli hissettirir. Kalem uzun süre beklediyse uçtaki mürekkep kısmen kurumuş olabilir; bu durumda önce ucu temizleyin (dolma kalem temizleme rehberi). Şişe mürekkep kullanıyorsanız Pilot, kendi kalemlerinde markanın kendi mürekkebiyle başlamayı öneriyor; böylece mürekkep uyumu olası nedenlerden çıkar. Pilot Iroshizuku Shin-Kai koyu bir mavi-siyah; şişe mürekkep olduğu için dönüştürücüyle kullanılır. Serideki diğer renklerle farkını Iroshizuku seçim yazımızda anlattık.
Pilot Iroshizuku Şişe Mürekkep Shin-KaiStokta · 1.848,28 TL
İncele
6. Uç dilleri kaymış mı?
Yukarıdakilerin hiçbiri açıklamıyorsa son olarak ucun kendisine bakılır. Kalem düştüyse, ucu bir yüzeye çarptıysa ya da çok bastırılarak kullanıldıysa iki dilden biri ötekinden biraz yukarıda kalmış olabilir. Yukarıdaki dilin kenarı kâğıda takılır ve takılma her zaman aynı yönde, aynı hareketlerde olur.
Kontrol için ucu iyi ışıkta, mümkünse büyüteçle yandan ve önden inceleyin. İki dilin ucu aynı hizada olmalı. Hizada değilse ucu kendiniz bükmeyin, zımparalamayın ve yarığa iğne ya da jilet sokmayın; bu işlemler ucu kalıcı olarak değiştirir. Pilot, temizlik sırasında bile ucun ve besleyicinin sökülmemesini istiyor. Yeni bir kalemde ya da düşme sonrasında kalemi satın aldığınız yere gösterin; ucun fotoğrafı ve sorunun ne zaman başladığı teşhisi kolaylaştırır.
Kısaca
- Önce tutuş: yarık yukarı baksın, kalem elde dönmesin.
- Sonra baskı: dolma kalem bastırılmaz; kendi ağırlığı yeter.
- Sonra kâğıt: iki farklı kâğıtta aynı satırı deneyin.
- Uç kalınlığı: ince uçta hafif ses normaldir.
- Akış: beklemiş kalemi temizleyin, markanın mürekkebiyle başlayın.
- Uç dilleri: son kontrol; kendiniz müdahale etmeyin.
Sık sorulan sorular
Yeni dolma kalem neden cızırdar?
Yeni kalemde de en sık neden tutuş ve baskıdır, çünkü el henüz dolma kaleme alışmamıştır. İlk günlerde aynı kâğıtta, hafif baskıyla ve kalemi döndürmeden yazmayı deneyin. Takılma belirli bir yönde ve her harfte aynıysa ucun hizasını satıcıya gösterin.
Solak biri dolma kalemle takılmadan yazabilir mi?
Evet, ama elin kalemi itme yönü takılmayı artırabilir. Ucu kâğıda düz tutmak solaklarda daha da önemlidir. Elin yazının üstünden geçmesi ayrı bir konu; kurşun ve uçlu kalem tarafında solaklar için uçlu kalem yazımız fikir verir.
Takılan kalemi zımparayla düzeltebilir miyim?
Önermiyoruz. Zımpara ucun kâğıda değen yuvarlağını kalıcı olarak inceltir ya da biçimini bozar; çoğu zaman sorunun nedeni zaten uç değildir.