Dolma kalem parmağınıza mürekkep bulaştırıyorsa ilk iş, mürekkebin nereden geldiğini bulmaktır. Üç yer var: kapağın içi, ucun ve tutma bölümünün üstü, gövdeyle tutma bölümünün birleştiği yer. Lekenin parmağınızın hangi noktasında çıktığı çoğu zaman cevabı verir. İlk ikisi büyük ölçüde kullanım alışkanlığıyla ilgilidir ve kalemin arızalı olduğunu göstermez. Birleşim yerinden gelen mürekkep ise kartuşa, dönüştürücüye ya da gövdedeki bir çatlağa işaret eder.
Uçta damla birikmesi, uçakta akıtma ve kalemin hiç yazmaması gibi genel durumları dolma kalem yazmıyor rehberimizde ele aldık. Bu yazı yalnız parmağa ve ele bulaşan mürekkebe odaklanıyor.
Leke parmağın neresinde?
| Leke nerede? | Büyük olasılıkla nereden geliyor? | İlk bakılacak şey |
|---|---|---|
| Parmak uçlarında, kalemi açıp kapattıktan sonra | Kapağın içi | Kapağın iç kenarı |
| Tutma bölümünü tuttuğunuz yerde, uca yakın | Ucun ve tutma bölümünün üstü | Dolumdan sonra silindi mi? |
| Gövdeyi tuttuğunuz yerde, uzakta | Gövdenin birleşim yeri | Kartuş ya da dönüştürücü oturmuş mu? |
1. Kapağın içi
Kapak kapanırken uçta bir damla mürekkep varsa bu damla kapağın iç duvarına geçer. Sonraki açışta ya da kapağı gövdenin arkasına taktığınızda kapağın kenarı tutma bölümüne ve parmağınıza değer. Pilot, sorunsuz bir kalemde bile sarsıntı ya da sıcaklık değişimiyle uçta mürekkep görülebileceğini ve bunun arıza olmadığını belirtiyor. Kapağın içinde birikmesi de bu yüzden zamanla olur.
Geçmeli kapaklarda bir şey daha var: Pilot, bu tip kapaklar hızla çekildiğinde mürekkebin sıçrayabileceğini söylüyor. Pilot MR 3 Retro Pop geçmeli kapaklı bir kalem; kapağı bir hamlede çekmek yerine yavaşça açmak bu sıçramayı önler.
Pilot MR 3 Retro Pop Dolma Kalem MediumStokta · 1.955,10 TL
İncele
Kapağın içini temizlemek için nemli bir kâğıt mendilin ucunu kapağın içine yavaşça sokup çevirin. Sonra kapağı açık bırakıp kurumasını bekleyin. Alkol ve kolonya kullanmayın; Pilot alkolün kalem yüzeyini yıpratabileceğini belirtiyor.
2. Ucun ve tutma bölümünün üstü
Bu en sık görülen kaynaktır ve iki ayrı nedeni var.
Şişeden doldurduktan sonra silinmemiş mürekkep. Dönüştürücüyle şişeden doldururken uç, tutma bölümüne kadar mürekkebe daldırılır. Dolum bittiğinde tutma bölümünün yüzeyinde ve ucun arkasındaki besleyicinin oluklarında mürekkep kalır. Silinmezse ilk dakikalarda parmağa geçer. Çözüm basit: dolumdan sonra kalemin ucu yukarıdayken ucu, besleyiciyi ve tutma bölümünü kâğıt mendille silin; birkaç damlayı da mendile bırakın. Dolumun kendisini kartuş mu, dönüştürücü mü yazımızda anlattık.
Elinizin sıcaklığı. Kalemin içindeki hava, elinizin sıcaklığıyla ısındıkça genleşir ve mürekkebi uca doğru iter. Hazne yarıdan fazla boşken içeride daha çok hava olduğu için bu etki daha belirgindir; uçta fazla mürekkep birikir, besleyicinin üstüne ve oradan tutma bölümüne taşar. Uzun bir yazıdan önce kalemi kapağı kapalı ve ucu yukarı bakacak biçimde bir süre elinizde tutmak, genleşmenin yazıya başlamadan olmasını sağlar. Hazne azaldığında bu etkiyi daha sık görüyorsanız yeniden doldurmanın zamanı gelmiştir.
Bir de alışkanlık meselesi var: tutma bölümünü uca çok yakın tutan biri, normal akışta bile ucun arkasına değer. Parmaklarınızı uçtan biraz geride tutmak çoğu zaman lekeyi tamamen bitirir.
3. Gövdenin birleşim yeri
Mürekkep tutma bölümüyle gövdenin birleştiği yerden geliyorsa sorun kalemin içindedir. Gövdeyi açın ve kalemin ucu yukarıdayken şunlara bakın:
- Kartuş tam oturmuş mu? Çevrilerek ya da yarım takılmış kartuşun ağzından mürekkep sızabilir. Pilot, kartuşun çevirmeden ve düz biçimde takılmasını istiyor.
- Dönüştürücü gevşemiş mi? Pilot, dönüştürücünün sık takılıp çıkarılmasının bağlantı ağzını gevşetebileceğini belirtiyor.
- Gövdede ya da tutma bölümünde çatlak var mı? Özellikle düşmeden sonra ince bir çatlak sızıntı yapabilir.
Kartuşu ya da dönüştürücüyü düzgün taktığınız hâlde sızıntı sürüyorsa, ya da çatlak görüyorsanız bu artık bakım değil, servis konusudur. Kalemin modelini, kullandığınız kartuşu ya da mürekkebi ve sorunun ne zaman başladığını satın aldığınız yere iletin.
Taşırken mürekkep bulaşmasın
Çantada ya da cepte yaşanan bulaşmaların çoğu taşıma biçimindendir. Kapağı sıkıca kapatın, kalemi mümkünse ucu yukarı bakacak biçimde taşıyın ve sert darbelerden koruyun. Kalemi diğer kalemlerle aynı bölmeye koymak, kapağın zorlanmasına ve kazara açılmasına yol açabilir.
Tek kalemlik bir kılıf bu yüzden işe yarar. Weil am Rhein Line tekli kalem kılıfı su ve mürekkep itici özel bir kumaştan dikiliyor; leke olursa hafif nemli bir bez ve yumuşak sabunla silinebiliyor. Daha neşeli bir seçenek isterseniz Esterbrook x Peanuts tekli kalem kılıfı dolma kalemi tek başına taşır. Kılıf ve kalemlik seçimini kalemlik mi, bölmeli kılıf mı yazımızda karşılaştırdık.
Weil am Rhein Line Serisi Tekli Kalem KılıfıStokta · 686 TL
İncele
Esterbrook x Peanuts Vintage Character Edition Tekli Kalem Kılıfı - Snoopy, Charlie Brown, Lucy, SallyStokta · 1.950,20 TL
İncele
Elinize bulaşan mürekkep nasıl çıkar?
Dolma kalem mürekkeplerinin çoğu suyla çözünür; ılık su ve sabun genellikle yeter. Bazı mürekkepler ciltte daha uzun kalabilir, ama birkaç yıkamada çıkar. Bir mürekkebin suya dayanıklı olup olmadığı ürün açıklamasında yazar; Rohrer & Klingner'in demir mazı mürekkepleri gibi suya dayanıklı mürekkeplerde leke daha inatçı olabilir.
Kısaca
- Parmak uçlarında: kapağın içini silin, geçmeli kapağı yavaş açın.
- Uca yakın: dolumdan sonra ucu ve tutma bölümünü silin; uzun yazıdan önce kalemi elde ısıtın.
- Gövdede: kartuşu düz takın, dönüştürücüyü kontrol edin; sızıntı sürerse servis.
- Taşırken: kapak sıkı, uç yukarı, tek kalemlik kılıf.
Sık sorulan sorular
Yeni aldığım kalem parmağıma mürekkep bulaştırıyor, arızalı mı?
Çoğu zaman değil. Yeni kalemde en sık neden, ilk dolumdan sonra uçta ve tutma bölümünde kalan mürekkeptir. Birkaç kez silip yazdıktan sonra geçmiyorsa ve leke gövdenin birleşim yerinden geliyorsa satıcıya danışın.
Kalemi uçakta kullanmak bulaşmayı artırır mı?
Basınç değişimi içerideki havayı genleştirebilir. Pilot'un önerisi: uçuşta kalemi ucu yukarı saklamak, hazneyi ya tamamen dolu ya tamamen boş tutmak ve mümkünse kullanmamak. Ayrıntısı dolma kalem yazmıyor rehberimizde.
Pistonlu kalemlerde de olur mu?
Kapak ve uç kaynaklı bulaşma her dolma kalemde olabilir, çünkü ikisi de mürekkebin uca gelişiyle ilgilidir. Birleşim yeri sızıntısı ise kalemin yapısına göre değişir; pistonlu kalemi dönüştürücülü bir kalem gibi açmaya çalışmayın, kılavuzuna bakın.