Uçlu kaleme uç arkadan takılır; bu yazıda kaynak aldığımız Pentel, Tombow ve Kokuyo talimatlarının hepsinde doldurma gövdenin arka tarafından yapılır. Çoğu modelde arkadaki düğme kapağını ve altındaki silgiyi çıkarır, uçları gövdenin içindeki hazneye bırakırsınız. Pentel, 0,5 mm bir kalemin haznesine 2-3 uç koymayı önerir. Kullanacağınız uç, kalemin üzerinde yazan çapla aynı olmalıdır; 0,5 mm kaleme 0,5 mm, 0,7 mm kaleme 0,7 mm uç konur.
Elinizdeki kalem 0,5 mm ise Uni’nin 0,5 mm HB uçları gibi aynı çapta bir yedek yeterlidir. Bu rehberde uç takmayı altı adımda anlatıyor, hazneye kaç uç konacağını üretici kaynaklarıyla veriyor ve Kokuyo, Pentel ve Tombow modellerinde haznenin nerede olduğunu tek tabloda topluyoruz. Uç hazneye girmiyorsa ya da takıldığı hâlde çıkmıyorsa sona doğru kısa bir kontrol listesi var.
Uni 0.5 mm HB Kalem UcuStokta · 279,90 TL
İncele
Uçlu kaleme uç nereden takılır?
Arkadan, gövdenin içindeki hazneye. Kalemin önündeki ince boru, yazarken ucun dışarı çıktığı yerdir. Yedek uçlar ise üreticilerin uç tankı dediği iç hazneye kalemin arka tarafından konur.
Sık sorulan “önden mi, arkadan mı?” sorusunun cevabı üretici talimatlarında duruyor. Pentel’in Smash, Orenz, Kerry ve Tuff için, Tombow’un Mono Graph Tune için, Kokuyo’nun Enpitsu Sharp için yayımladığı doldurma adımlarının hepsi gövdenin arkasından başlar. Bu talimatların hiçbiri uçları ön borudan içeri itmeyi anlatmaz.
Arkadan doldurmanın yolu ise modele göre değişir. Klasik kalemlerde düğme kapağı ve silgi çıkarılır; bazı modellerde uç doğrudan düğmedeki delikten bırakılır, bazılarında arka gövde çekilerek ayrılır. Aşağıdaki adımlar en yaygın düzeni, mekanizma tablosu ise istisnaları anlatıyor.
Uçlu kaleme uç nasıl takılır? Adım adım
Aşağıdaki sıra Pentel’in Smash ve Orenz ailesi için verdiği adımlara dayanır; silgisi düğmenin altında duran klasik basmalı kalemlerin çoğu aynı düzendedir:
- Kalemin gövdesinde ya da kutusunda yazan çapı okuyun ve uç kutusundaki çapla karşılaştırın.
- Arkadaki düğme kapağını çıkarın.
- Altındaki silgiyi çıkarın; haznenin ağzı açılır.
- Uçları hazneye bırakın. 0,5 mm kalem için 2-3 uç yeterli.
- Silgiyi yerine, düğme kapağını da onun üzerine takın.
- Düğmeye birkaç kez basarak ucu borunun ucuna getirin ve yazmaya yetecek kısa bir parça bırakın.
Beşinci adımı yarım bırakmayın. Pentel, Smash için yazdığı notta, düğme kapağı takılmadan yalnız silgi yerindeyken düğmeye basıp ucu denemenin silgiyi hazneye kaçırabileceğini ve silginin bir daha çıkarılamayabileceğini belirtiyor.
Uçları kutudan alırken hepsini avucunuza dökmeniz gerekmez. Tombow Mono WX 0,5 mm kutusunun geniş ve tekli ağzı, ürün açıklamasına göre çıkan uç miktarını ayarlamanızı sağlar. Hazneye yalnız 2-3 uç koyacağınız için tekli ağız işinizi kolaylaştırır.
Tombow Mono WX 0.5 mm Versatil Kalem UcuStokta · 109,90 TL
İncele
Otomatik ilerletmeli kalemlerde son adım farklıdır. Pentel’in Orenz AT kılavuzu, ilk kullanımda üst düğmeye bir kez basmayı ve ucu klasik bir kalemdeki kadar uzun çıkarmadan yazmayı anlatır. Bu modeli kullanıyorsanız ayrıntılar Pentel Orenz AT kullanım rehberimizde.
Uçlu kaleme kaç uç konulur?
Pentel’in destek sayfasına göre 0,5 mm uçlu normal bir mekanik kalemin haznesine 2-3 uç, tükenmez ve uçlu kalemi bir arada taşıyan çok fonksiyonlu kalemlere 1-2 uç konur. Pentel, 0,7 ve 0,9 mm gibi kalın uçlarda bazı kalemlere yalnız 1-2 uç sığdığını da hatırlatıyor.
Sınırın nedeni sıkışma. Pentel’e göre fazla uç konduğunda uçlar hazne içinde birbirine takılıp hareket etmekte zorlanır ve uç çıkmayabilir. Yani hazneyi ağzına kadar doldurmak daha uzun yazmak anlamına gelmez; ucun ilerlemesini aksatabilir.
Sayı modele göre de değişir. Tombow, Mono Graph Tune 0,5 mm için en fazla 4 uç öneriyor. Kaleminizin kutusunda ya da üreticinin sayfasında bir sayı varsa onu esas alın; yoksa 0,5 mm için Pentel’in 2-3 uç önerisi iyi bir başlangıç noktasıdır.
Tombow Mono Graph Tune Versatil Kalem 0.5 mmStokta · 799,90 TL
İncele
Hangi çap uç kaleminize uyar?
Uç çapı kalemin mekanizmasına göre sabittir. Pentel iki yanlışın sonucunu ayrı ayrı yazıyor: 0,5 mm kaleme 0,7 mm uç konursa uç delikten geçemez, çıkmaz ve sıkışabilir. 0,3 mm uç konursa mekanizma onu tutamaz ve uç kayıp düşer.
HB, B ve 2B ise çap değil sertlik derecesidir. Aynı çapta kaldığınız sürece sertliği yazı alışkanlığınıza göre seçebilirsiniz. Aşağıdaki tablo bu yazıda geçen kalemleri çaplarına uyan uçlarla eşleştiriyor.
| Kaleminizin çapı | Bu yazıdaki kalemlerden örnek | Uyan uç |
|---|---|---|
| 0,3 mm | Kokuyo Campus Enpitsu Sharp Limited (0,3 mm seçenekleri) | Pilot Eno-G 0,3 mm 2B |
| 0,5 mm | Pilot The Shaker, Tombow Mono Graph Tune, Pentel Orenz AT, Pentel Tuff, Pentel Quicker Clicker, Pentel Kerry, Kokuyo Campus Enpitsu Sharp Limited (gri 0,5 mm) | Uni 0,5 mm HB ya da Tombow Mono WX 0,5 mm (açıklamasına göre 2B) |
| 0,7 mm | Pentel Twist-Erase CLICK 0,7 mm | Pilot Eno-G 0,7 mm 2B |
| 0,4, 0,6 ya da 0,9 mm | Kaleminizin üzerinde bu çaplardan biri yazıyorsa | Aynı çapta uç; örneğin Pentel Ain Stein 0,4 ve 0,9 mm HB ya da Tombow 0,6 mm |
Pilot Eno-G tüplerinin her birinde ürün açıklamasına göre 12 uç bulunur. Farklı çaplardaki yedekleri kalem ucu koleksiyonunda bir arada görebilirsiniz.
Pilot Eno-G 0.3 mm 2B Versatil Kalem UcuStokta · 74,90 TL
İncele
Pilot The Shaker Versatil Kalem 0.5 mmStokta · 199,90 TL
İncele
Mekanizmaya göre hazne nerede?
Ucun nasıl ilerletildiği ile hazneye nereden uç konduğu ayrı konulardır. Aşağıdaki tablo bu yazıda geçen kalemleri mekanizmaya göre sıralıyor ve doldurma yolunu yalnız üreticinin yayımladığı talimatta yazdığı kadarıyla veriyor.
| Mekanizma | Örnek kalem | Uç nereden konur? |
|---|---|---|
| Klasik üstten basmalı | Pentel Smash, Pentel Orenz | Düğme kapağı ve altındaki silgi çıkarılır, uç hazneye bırakılır. |
| Otomatik ilerletmeli | Pentel Orenz AT Limited | Pentel, Orenz AT (Dual Grip tipi) için Orenz ailesiyle aynı sırayı verir: düğme kapağı ve silgi çıkarılır, uç eklenir. |
| Speed-In (düğmeden doğrudan) | Kokuyo Campus Enpitsu Sharp Limited | Parça çıkarılmaz; uç, düğmedeki delikten doğrudan bırakılır. |
| Kapaklı | Pentel Kerry | Kapak düğme tarafına takılıysa çıkarılır ve altından hazne kapağı görünür. Hazne kapağı açılır, uç konur, hazne kapağı geri takılır. |
| Döner silgili, arka gövdesi ayrılan | Pentel Tuff | Kavrama sıkıca tutulur, arka gövde çekilerek ayrılır. Uç hazneye konur, iki gövde hizalanıp birleştirilir. |
| Sallamalı, döner silgili | Tombow Mono Graph Tune | Silgi ünitesi çekilerek çıkarılır, 0,5 mm uç gövdenin arkasından eklenir (en fazla 4). |
| Yan düğmeli | Pentel Quicker Clicker, Pentel Twist-Erase CLICK | Düğme yalnız ucu ilerletir. Doldurma yolunu Pentel’in ürün sayfaları yazmıyor; kalemle gelen talimata bakın. |
Tablodaki adımlar Pentel’in Japonca destek sayfalarından, Tombow’un Mono Graph Tune sayfasından ve Kokuyo’nun Enpitsu Sharp duyurusundan alındı. Kaleminiz tabloda yoksa kutusundaki talimata bakın; bir parça kolayca çıkmıyorsa zorlamayın.
Pentel Orenz AT Limited Versatil Kalem 0.5 MMStokta · 1.995 TL
İncele
Yan düğmeli kalemlerde en sık karışıklık, düğmenin yerini haznenin yeri sanmaktır. Düğme ucun nasıl ilerletildiğini gösterir, uçların nereden konduğunu göstermez. Yan düğmenin tutuşa göre kullanımını Pentel Quicker Clicker rehberimizde anlattık.
Uçlu kaleme uç girmiyorsa önce neye bakılır?
Uç hazneye girmiyor ya da girdiği hâlde borunun ucuna gelmiyorsa önce üç şeyi kontrol edin:
- Çap: Kutudaki çap ile kalemdeki çap aynı mı? Yukarıda anlatıldığı gibi kalın uç delikten geçmez, ince uç mekanizmada tutulmaz.
- Doluluk: Haznede önceki uçlar duruyor mu? Fazlasını boşaltıp 2-3 uçla yeniden deneyin.
- Ön boru: Düğmeye bastığınızda uç hiç görünmüyorsa ön boruda kırık bir parça sıkışmış ya da boru bir darbeyle eğilmiş olabilir. Pentel iki durumu da uç çıkmamasının nedenleri arasında sayıyor.
Üçüncü durum artık doldurma değil arıza teşhisi. Boş hazneyi, sıkışmayı ve eğilmiş boruyu birbirinden ayırmak için uçlu kalemden uç çıkmıyor rehberimize bakın; orada Orenz AT’ye özel kısa uç kontrolü de var.
Kalem silgisi nasıl çıkarılır ve değiştirilir?
Klasik basmalı kalemlerde silgi, düğme kapağını çıkardıktan sonra yerinden alınır; uç doldururken bu adımı zaten yaparsınız. Döner silgili kalemlerde silgi, gövde ya da silgi ünitesi çevrilerek dışarı çıkar ve aşındıkça yenisiyle değiştirilir.
Yedek silgi kaleme göre seçilir ve üretici onu bir kodla belirtir. Tombow, Mono Graph Tune için 5,3 mm çapında ve 26 mm uzunluğundaki ER-MGT’yi gösterir. Pentel ise Tuff için XE10-W’yi, Twist-Erase CLICK için E10’u, Quicker Clicker için PDE-1’i belirtir. “Mekanik kalem silgisi” diye satılan her silgi kaleminize uymaz; yedek ararken bu kodu kullanın.
Pentel, Tuff’ın döner silgisinin toplam uzunluğunu 30 mm olarak veriyor. Bu silgiyi ne kadar çıkaracağınızı ve ne zaman ayrı bir silgiye geçeceğinizi Pentel Tuff rehberimizde anlattık. Kalem üzerindeki silgi küçük düzeltmeler içindir; geniş alanları sık siliyorsanız ayrı bir blok silgi işinizi kolaylaştırır.
Sık sorulan sorular
Uçlu kaleme uç önden takılır mı?
Bu yazıda kaynak aldığımız Pentel, Tombow ve Kokuyo talimatlarının hiçbiri önden doldurmayı anlatmaz; hepsi arkadan başlar. Öndeki ince boru, ucun yazarken çıktığı yer olarak tarif edilir.
Başka markanın ucu kalemime uyar mı?
Çoğu durumda uyar; belirleyici olan marka değil çaptır. Yine de bazı üreticiler kendi uçlarını ister: Pentel, Orenz Nero’nun kullanım sayfasında Pentel yedek uçlarının kullanılmasını istiyor. Kaleminizin talimatında böyle bir not varsa ona uyun.
Haznede uç kaldığını nasıl anlarım?
Şeffaf gövdeli kalemlerde haznedeki uçları görebilirsiniz. Pentel, Quicker Clicker’ın ve Twist-Erase CLICK’in şeffaf gövdesini kalan ucu görmek için tanıtır; Pilot The Shaker’ın şeffaf gövdesinde de iç mekanizma görünür. Gövde opaksa ve düğmeye bastığınızda uç gelmiyorsa önce hazneyi açıp bakın.
Çok fonksiyonlu kaleme kaç uç konur?
Pentel, 0,5 mm uç kullanan ve tükenmezle uçlu kalemi aynı gövdede taşıyan kalemler için 1-2 uç önerir; yani normal bir 0,5 mm kalemden bir uç eksik. Kaleminizin kendi talimatında farklı bir sayı yazıyorsa onu esas alın.
Kısaca
Üretici talimatına ulaşılan kalemlerin hepsinde uç arkadan konur. Çoğu kalemde düğme kapağı ve silgi çıkarılır; Kokuyo’nun Speed-In sisteminde uç doğrudan düğmedeki delikten bırakılır, Pentel Kerry’de hazne kapağı, Pentel Tuff’ta arka gövde açılır. 0,5 mm kalem için Pentel’in önerisi 2-3 uç, Tombow Mono Graph Tune’da üst sınır 4. Uç çapı her zaman kalemle aynı olmalı; sertlik ise sizin tercihiniz.
Uç takıldığı hâlde çıkmıyorsa uç çıkmıyor rehberindeki kontrol sırasıyla devam edin. Otomatik ilerletmeyi merak ediyorsanız Orenz AT kullanım rehberi, düğmesi yanda olan bir kalem düşünüyorsanız Quicker Clicker yazımız iyi bir sonraki adım olur.