Okuma günlüğü, bitirdiğiniz kitapları saydığınız bir liste olmak zorunda değil. Bir cümlenin neden dikkatinizi çektiğini, bir karakter hakkındaki fikrinizin nasıl değiştiğini veya bir bilgiye nereden ulaştığınızı saklayabilirsiniz. Birkaç ay sonra defteri açtığınızda kitabın bütün özetinden çok, o sırada ne düşündüğünüzü görmek isteyebilirsiniz.
Başlamak için özel bir ajanda veya süslü sayfalar gerekli değil. Elinizdeki bir defter, rahat yazdığınız kalem ve her kayıtta tekrarlayacağınız birkaç alan yeterli. Buradaki düzeni olduğu gibi kullanabilir veya yalnız size yarayan bölümlerini seçebilirsiniz. Amaç, okumayı yeni bir ödeve dönüştürmeden geri dönebileceğiniz notlar biriktirmek.
Önce günlüğün işini belirleyin
Defterin ne yapmasını istediğinizi bir cümleyle yazın. “Kitaplardan sevdiğim cümleleri saklamak istiyorum” ile “Okuduklarımı işimde kullanmak istiyorum” farklı sayfa düzenleri gerektirir. İlkinde alıntı ve yorum öne çıkar; ikincisinde uygulama fikri ve sonradan kontrol edilecek kaynak daha önemli olabilir.
Hepsini aynı anda yapmaya çalışmayın. İlk birkaç kitapta kitap bilgisi, sayfa numarası ve kendi yorumunuzla başlayın. Düzenin nerede yetersiz kaldığını gördükçe alan ekleyin. Hiç kullanmadığınız bir kutuyu her kitapta boş bırakmak yerine kaldırabilirsiniz.
A5 defterle nasıl başlanır?
A5, kısa bir alıntıyla birkaç paragraf yorumu aynı yerde tutmak için değerlendirilebilecek bir boyuttur. Masada kitapla birlikte açık duracak alanı ölçün. Uzun uzun yazıyorsanız küçük bir defteri doldurmaya çalışmak yerine daha geniş sayfa tercih edebilirsiniz.
Çizgili sayfada yazmayı seviyorsanız Apica CD-11 A5 bu düzen için kullanılabilir. Şema ve karakter ilişkileri çizecekseniz Premium CD ONE A5 düz gibi çizgisiz bir seçenek düşünülebilir. Elinizde uygun defter varsa önce onunla deneyin; alışkanlığı başlatmak için yeni bir ürün şart değil.
İlk sayfalara basit bir dizin koyun
Defterin başında bir veya iki sayfayı dizine ayırın. Sonraki sayfalara numara verip her kitap kaydının başladığı yeri bu dizine ekleyin. Aynı kitap için daha sonra başka bir sayfaya geçtiğinizde dizine ikinci numarayı yazmanız yeterli.
Örneğin “Kitap A: 3, 18” kaydı, araya başka kitaplar girse bile iki not kümesini bulmanızı sağlar. Her kitap için önceden on sayfa ayırmak zorunda kalmazsınız. Ne kadar yazacağınızı bilmediğiniz bir dönemde bu esneklik işe yarar.
Kopyalayabileceğiniz kitap kayıt şablonu
| Alan | Ne yazabilirsiniz? |
|---|---|
| Kitap bilgisi | Ad, yazar, varsa çevirmen ve baskı |
| Okuma tarihleri | Başlama ve bitirme; yarım kaldıysa son okuma |
| Kısa not | Bu kitabı neden seçtim? |
| Alıntı veya fikir | Sayfa numarasıyla kısa bir bölüm ya da kendi özetim |
| Yorumum | Neden önemli, neye katılıyorum veya itiraz ediyorum? |
| Açık soru | Araştırmak ya da yeniden düşünmek istediğim şey |
| Sonraki adım | Yeniden okunacak bölüm, bakılacak kaynak veya uygulama |
Bu alanların hepsini her oturumda doldurmayın. Kitap bilgisi ilk kayıtta bir kez yazılabilir. Sonraki günlerde tarih, sayfa ve kısa yorum yeterlidir. Düzen ne kadar kolay sürdürülürse defterin yarım kalma ihtimali de o kadar azalabilir; kendinize uygun sınırı deneyerek bulun.
Alıntı ile kendi düşüncenizi ayırın
Kitaptan aynen aldığınız kısa cümleyi tırnak içinde yazın ve sayfasını ekleyin. Kendi kelimelerinizle anlattığınız fikrin başına “Özetim”, kişisel tepkinizin başına “Yorumum” koyabilirsiniz. Aylar sonra döndüğünüzde hangi cümlenin yazara, hangisinin size ait olduğunu bu küçük işaretler netleştirir.
Baskı ve çeviri bilgisi özellikle aynı kitabın farklı sürümlerini okuyorsanız yararlıdır. Sayfa numarası baskıdan baskıya değişebilir. E-kitapta sabit sayfa yoksa bölüm adı ve uygulamanın gösterdiği konum bilgisini kaydedin. Sadece ekran görüntüsüne güvenmek yerine notun içinde de bir adres bırakın.
Kısa bir örnek kayıt
Aşağıdaki örnek bir kitaptan alıntı değildir; kendi kaydınızı nasıl kurabileceğinizi göstermek için hazırlanmıştır.
Kitap: Okuduğum roman. Bölüm: Üçüncü bölüm. Tarih: 20 Eylül 2026. Özetim: Ana karakter, bir arkadaşının teklifini kabul etmeden önce geçmişteki bir hatasını hatırlıyor. Yorumum: Kararı yalnız korkuyla açıklamıştım; bu bölümden sonra sorumluluk duygusunun da etkili olduğunu düşünüyorum. Açık soru: Sonraki bölümde fikri değişecek mi?
Bu kadar kısa bir kayıt bile yalnız “Güzel bölümdü” yazmaktan daha çok bağlam taşır. Olayların tamamını yeniden anlatmanıza gerek yok. Sonradan hatırlamak istediğiniz düşünceyi ve onu doğuran yeri kaydetmeniz yeterli.
Kurgu ve kurgu dışı kitaplarda düzeni değiştirin
Romanda karakter, anlatıcı veya tekrar eden bir nesne için küçük notlar tutabilirsiniz. Kitap bitmeden kesin hüküm vermek yerine sorular bırakın. Böylece son sayfada ilk düşüncenizle sonraki yorumunuzu karşılaştırabilirsiniz.
Kurgu dışı kitapta ise yazarın iddiasını, dayanağını ve sizin çıkarımınızı ayırın. “Yazar böyle söylüyor” ile “Ben bunu şöyle uygulayacağım” aynı kayıt değildir. Bir bilgiye dayanarak karar verecekseniz sayfa ve kaynak ayrıntısını saklayın; okuma günlüğündeki kısa özetinizi tek başına kanıt yerine koymayın.
Her gün uzun uzun yazmak gerekir mi?
Hayır. Okuma sonunda bir fikir ve bir soru yazmakla başlayabilirsiniz. Not almak okumanızı sürekli bölüyorsa sayfa numarasını küçük bir kâğıda işaretleyip oturum sonunda deftere geçin. Bir hafta yazmadığınızda boş günleri geriye dönük doldurmak zorunda değilsiniz.
Ay sonunda dizine dönüp tekrar eden konulara bakın. Birbirinden farklı iki kitabın aynı soruyu düşündürdüğünü fark edebilirsiniz. Son sayfalardan birini “Geri döneceğim fikirler” için ayırmak, bu bağlantıları korumanın basit bir yoludur.
Defter seçimini ayrıntılandırmak isterseniz CD-11 ve Premium CD ONE karşılaştırmasını okuyabilirsiniz. Ardından ilk kitap kaydınızı açın: kitap adı, neden seçtiğiniz ve merak ettiğiniz bir soru. İyi bir başlangıç için bu üç satır yeterlidir.