Yalnız standart kurşun kalem açıyor ve kalemtıraşı cebinizde taşıyacaksanız Granate ya da Logos; kalın gövdeli boya kalemlerini de açacaksanız Discos ya da Vertex; kurşun kalemle çizim yapıyor ve uzun, sivri bir uç istiyorsanız Duplex ya da Tricon doğru seçimdir. Altısı da Möbius+Ruppert'in Almanya'nın Erlangen şehrinde ürettiği, vidalı sertleştirilmiş çelik bıçaklı ve talaş haznesi olmayan el kalemtıraşları. Aralarındaki fark gövde malzemesinde (pirinç ya da magnezyum), delik sayısında, açtıkları kalem kalınlığında ve verdikleri uç biçiminde. Aşağıda altı modeli tek tabloda karşılaştırıyor, sonra her birini hangi iş için seçeceğinizi anlatıyoruz.
Möbius+Ruppert, konik delikli kalemtıraşın 1908'de Erlangen'de mühendis Theodor Paul Möbius tarafından geliştirilmesinin ardından 1922'de aynı şehirde kuruldu ve hâlâ bir aile şirketi. Mağazada her model için ayrı bir kullanım rehberi var; bu yazı o rehberleri tek bir seçim sorusunda birleştiriyor.
Altı model tek tabloda
Tablodaki kalem çapı, deliğin alabildiği en kalın gövdedir. 8,2 mm standart bir kurşun kalemin ve çoğu boya kaleminin çapına karşılık gelir; 11,2 mm ise kalın gövdeli boya ve sanatçı kalemlerini alır. Jumbo çocuk kalemleri bu modellerin hiçbirine uymaz.
| Model | Gövde | Biçim | Delik | Kalem çapı | Uç |
|---|---|---|---|---|---|
| Granate | Masif pirinç | Tırtıklı silindir, yaklaşık 2,5 × 1,5 cm | 1 | 8 mm'ye kadar | Orta uzunlukta koni |
| Logos | Masif pirinç | Kama, düz taban, yivli yanlar | 1 | 8,2 mm | Standart koni |
| Discos | Masif pirinç | Yuvarlak disk, baklava desenli tırtık | 2 | 8,2 ve 11,2 mm | Uzun koni ve kısa koni |
| Vertex | Masif pirinç | Kama, düz taban | 2 | 8,2 ve 11,2 mm | Standart koni ve kısa koni |
| Duplex | Magnezyum | Dikdörtgen blok | 2 | İkisi de 8,2 mm | Standart koni ve ekstra uzun koni |
| Tricon | Magnezyum | Üçgen prizma, yivli yanlar | 3 | 8,2 mm | Standart; iki aşamada uzun açıkta uç |
Tablo bir sıralama değil. Her model başka bir soruya cevap veriyor: ne kadar kalın kalem açacağınız, ne kadar uzun bir uç istediğiniz ve kalemtıraşı elinizde ağır mı hafif mi hissetmek istediğiniz.
Möbius+Ruppert Granate Pirinç KalemtıraşStokta · 330 TL
İncele
Möbius+Ruppert Logos Pirinç KalemtıraşStokta · 165 TL
İncele
Pirinç mi, magnezyum mu?
Dört model masif pirinç, iki model magnezyum. Pirinç ağırdır; elde plastik bir kalemtıraştan belirgin biçimde ağır durur ve bu ağırlık açarken kalemtıraşın titremesini azaltır. Zamanla parlaklığını yavaş yavaş kaybeder ve koyu, sıcak bir patina kazanır. Kimi kullanıcı pirinci tam da bu görünüm için seçer; ilk günkü parlaklığı korumak isterseniz yumuşak, kuru bir bezle silmeniz yeterli.
Magnezyum alüminyumdan da hafif bir metal. Duplex ve Tricon bu yüzden kalem kutusunda yük yapmaz, çantada taşınacak bir alet için daha rahattır. Karar büyük ölçüde nerede kullanacağınıza bağlı: masada duracak bir kalemtıraşta ağırlık bir avantaj, her gün çantaya girecek birinde hafiflik.
Tek delik yeterliyse: Granate mı, Logos mu?
Yalnız standart kurşun kalem açıyorsanız iki tek delikli pirinç model arasında seçim yaparsınız. Granate, adını Almancada "el bombası" anlamına gelen kelimeden alıyor ve tırtıklı silindir gövdesi bu şekle gönderme yapıyor; ailenin en küçüğü, cepte ve kalem kutusunda neredeyse yer kaplamaz. Logos ise üreticinin kendi kataloğunda en sade model olarak tanımladığı kama gövdeli kalemtıraş: düz tabanı masada yuvarlanmasını engeller, kavisli ve yivli yanları parmaklarınızın oturacağı yeri gösterir.
İkisi de kalemi tek hamlede dengeli, kolay kırılmayan bir koniye getirir; iki aşamalı uzun uç kalemtıraşları kadar sivri bir uç vermez. Kısaca, cebe girecek en küçük parçayı istiyorsanız Granate, masada sabit duracak ve elde daha kolay kavranacak bir form istiyorsanız Logos.
Kalın boya kalemleri de varsa: Discos mu, Vertex mi?
Kalem kutunuzda kurşun kalemin yanında kalın gövdeli boya ya da sanatçı kalemleri de varsa çift delikli bir pirinç model iki ayrı kalemtıraş taşımaktan kurtarır. Discos yuvarlak bir disk: küçük deliği 8,2 mm kalemleri uzun, dengeli bir koniye getirir, büyük deliği 11,2 mm'ye kadar kalın kalemleri kısa bir koniyle açar. Vertex aynı iki kalınlığı kama bir gövdede sunar; tabanı düzdür ve masada yuvarlanmaz.
Möbius+Ruppert Discos Pirinç Çift Delikli KalemtıraşStokta · 330 TL
İncele
Möbius+Ruppert Vertex Pirinç Çift Delikli KalemtıraşStokta · 330 TL
İncele
Kalın delikteki kısa koni bilinçli bir tercih: yumuşak ve kalın uçlu boya kalemlerinde uzun açılan uç baskı altında kolay kırılır, kısa ve küt bir koni bu kırılmayı azaltır. İki modelde de her deliğin kendi bıçağı var; biri körelince diğeri etkilenmez. Discos'un tırtıklı yüzeyi elde kaymayı önler ve pirincin koyulaşmasıyla desen daha belirgin hâle gelir; Vertex'in kama formu ise masa başında sabit duran bir kalemtıraş isteyenlere daha uygun.
Uzun uç isteyenler: Duplex mi, Tricon mu?
Kurşun kalemle eskiz, tarama ve gölgeleme yapıyorsanız ucun ne kadar uzun açıldığı önem kazanır. Duplex'in iki deliği de aynı kalem çapı için, ama iki farklı uç için açılmış: biri yazıya uygun, baskıya dayanıklı standart koni; diğeri ahşabı daha geriden ve daha dar bir açıyla keserek ince ve uzun bir koni verir. Aynı kalemi sabah not, akşam eskiz için kullanıyorsanız iki ucu tek parçada bulursunuz.
Möbius+Ruppert Duplex Çift Delikli Magnezyum KalemtıraşStokta · 550 TL
İncele
Tricon bir adım daha ileri gider. Üç deliğinden biri standart açar; diğer ikisi ressamların kullandığı iki aşamalı yöntemi taşır: önce yalnız ahşabı soyar, sonra açıkta kalan grafiti ahşaba değmeden sivriltir. Sonuç, ahşabın geride durduğu uzun ve açıkta bir uçtur; kalemi yan yatırarak geniş ton vermeye de izin verir. Uç sivriltme deliği, kısalan ucu ahşabı yeniden açmadan tazelemek için de kullanılır.
Uzun uç her iki modelde de daha narindir. B ve daha yumuşak kalemlerde hafif elle kullanmak gerekir. Tek bir uzun uç yeterliyse Duplex, iki aşamalı açmayı ve en uzun açıkta ucu istiyorsanız Tricon.
Çok kalem açıyorsanız
El kalemtıraşlarının hepsi talaş haznesi olmadan çalışır; bir kutu kalemi arka arkaya açacaksanız çöp kutusunun başında durmanız gerekir. Atölyede, sınıfta ya da çocukların boya kalemleri için sık kullanım varsa aynı üreticinin masaya kıskaçla sabitlenen, uç hazır olunca kendiliğinden duran kollu makinesi daha pratik olabilir. Ayrıntılar kollu kalemtıraş makinesi rehberinde.
Bıçak, talaş ve bakım
Altı modelin bıçağı da sertleştirilmiş çelik ve vidayla sabitlenmiş. Bıçak köreldiğinde küçük bir tornavidayla değiştirilebilir; gövde yerinde kalır, yalnız bıçak yenilenir. Keskin bir bıçakla talaş kırıntı hâlinde değil, ince ve kesintisiz şeritler hâlinde çıkar. Talaş parça parça kopmaya başladıysa ve uç eskisinden sık kırılıyorsa, önce bıçağın körelip körelmediğine ve vidasının sıkı olup olmadığına bakın.
Açarken kalemtıraşı sabit tutup kalemi kendi ekseninde çevirin; kalemi deliğin içinde eğmek ucu yandan zorlar. Deliğe biriken ahşap ve grafit kırıntısını ara ara boşaltın. Pirinç modellerde yüzeyi kuru bir bezle silmek yeterli; su ve temizlik sıvısı gerekmez.
Sık sorulan sorular
Jumbo kalemleri açar mı?
Hayır. En kalın delik Discos ve Vertex'te 11,2 mm; kalın gövdeli boya kalemlerini alır, jumbo çocuk kalemlerini almaz.
Hediye için hangisi?
Kurşun kalemle yazan birine Granate ya da Logos, boya kalemi de kullanan birine Discos, çizim yapan birine Tricon. Pirinç modeller zamanla koyulaştığı için kullanıldıkça kişiselleşen bir hediye olur.
Kalemtıraşın içinde talaş haznesi var mı?
Hayır. Altı model de haznesiz; bir kâğıdın ya da çöp kutusunun üzerinde kullanılır. Bu, gövdeyi küçük tutar.
Kısaca
Cep için tek delik: Granate ya da Logos. Kurşun ve kalın boya kalemi birlikte: Discos ya da Vertex. Çizim için uzun uç: Duplex ya da iki aşamalı Tricon. Ağırlık ve patina istiyorsanız pirinç, hafiflik istiyorsanız magnezyum. Hangisini seçerseniz seçin, bıçağı vidalı ve değiştirilebilir olduğu için yıllarca kullanacağınız bir alet alıyorsunuz. Kalemin kendisini seçmek için Viarco 2001 rehberine ve sertlik farklarını anlatan kalem ucu sertliği rehberine bakabilir, bütün modelleri Möbius+Ruppert koleksiyonunda görebilirsiniz.